KUCHNIA,  Leczenie naturą

Czeremcha- jak to się je?


W zeszłym roku będąc na warsztatach z dzikich roślin po raz pierwszy spotkałam czeremchę i się zakochałam. Pewnie nie po raz pierwszy ją spotkałam, ale po raz pierwszy zwrócono mi na nią uwagę i jakież było moje szczęście, gdy w zeszły weekend podczas zbierania owoców dzikiego bzu wypatrzyłam średniej wielkości krzak czeremchy. A co w niej takiego fajnego, zacznę od garści suchych informacji, a potem przejdę do konkretnego przepisu na konfiturę z owoców oraz herbatę z fermentowanych liści czeremchy.

Czeremcha to drzewo lub krzew powszechnie występujący na obszarze całej Polski.  Czeremcha, znana także jako śliwa kocierpka, trzemcha albo smrodynia. Ze względu na liczne właściwości zdrowotne i lecznicze, owoce czeremchy są często wykorzystywane jako surowiec zielarski. W Polsce występują dwa gatunki czeremchy:

Czeremcha zwyczajna:

  • jest mniejsza niż pozostałe gatunki czeremchy – drzewa osiągają do 15 m wysokości, a krzewy do 4 m;
  • ma gęstą, szeroką koronę i zwisające gałęzie;
  • liście mają owalny kształt i ząbkowane brzegi. Z wierzchu są matowe i mają ciemnozieloną barwę, a od spodu przybierają błękitny odcień;
  • kwitnie wiosną, wydając kwiaty o mocnym zapachu.

Czeremcha amerykańska:

  • jest większa od czeremchy zwyczajnej – w Europie osiąga wysokość do 20 m, a w Ameryce dorasta nawet do 35 m;
  • liście z wierzchu są błyszczące;
  • jej gałęzie wznoszą się ku górze w okresie kwitnienia, a opadają, gdy pojawiają się na nich owoce;
  • owocuje we wrześniu lub w październiku.

W Polsce czeremcha jest uznawana za roślinę pospolitą – rośnie dziko na całym obszarze naszego kraju. Najczęściej jednak można ją zobaczyć w wilgotnych lasach łęgowych i olsach oraz w okolicach rzek, strumieni, jezior i innych zbiorników wodnych.

Choć czeremcha już w czasach starożytnych była powszechnie stosowana w medycynie ludowej, w Polsce wciąż można spotkać się z opinią, że jej owoce są trujące. Pogląd ten zapewne ma związek z tym, że w pestkach czeremchy znajduje się toksyczny cyjanowodór – nie zmienia to jednak faktu, że miąższ owoców można bez obaw jeść na surowo. Co więcej, czeremcha jest rośliną wykazującą liczne właściwości prozdrowotne – jako surowiec zielarski wykorzystywane są zarówno jej owoce, jak i liście, kwiaty czy kora.

Owoce czeremchy mają wyrazisty, słodko-cierpki smak oraz intensywny aromat – niektórym osobom mogą więc nieco przypominać popularną aronię. Jednak czeremcha jest ceniona nie tylko za smak, ale też bogactwo cennych substancji, witamin i minerałów.

Owoce czeremchy zawierają przede wszystkim: 

  • *witaminę C
  • *potas
  • *wapń
  • * fosfor
  • karotenoidy
  • flawonoidy
  • antyoksydanty
  • rutynę
  • błonnik

Tym samym owoce czeremchy wykazują liczne właściwości prozdrowotne i lecznicze:

Właściwości owoców czeremchyCharakterystyka
Wzmacniające odpornośćTo zasługa wysokiego stężenia witaminy C, czyli kwasu askorbinowego. Soki i nalewki z owoców czeremchy są polecane zwłaszcza jesienią i zimą, czyli w okresie zwiększonego ryzyka przeziębienia lub grypy.
PrzeciwzapalneOwoce oraz napary z kory czeremchy wspomagają leczenie chorób reumatycznych oraz gośćca.
PrzeciwkaszloweCzeremcha wspiera leczenie infekcji dróg oddechowych i łagodzi suchy kaszel.
UspokajająceDocenią je zarówno osoby zmagające się ze stresem i zmęczeniem, jak i cierpiące na stany lękowe.
MoczopędneUłatwiają usuwanie toksyn z organizmu i chronią przed powstawaniem kamieni nerkowych. Ponadto wspomagają leczenie zapalenia pęcherza.
DetoksykacyjneWpływają korzystnie na funkcjonowanie wątroby.
Antyseptyczne i przeciwbakteryjneNapar z owoców sprawdza się na przykład w przypadku bólu gardła.
Wspomagające leczenie dolegliwości żołądkowo-jelitowychSuszone owoce lub przetwory z czeremchy wspierają walkę z biegunką i zatruciami pokarmowymi. Pomagają także utrzymać prawidłową mikroflorę jelitową, zapobiegają zaleganiu treści pokarmowych i ułatwiają wypróżnianie.
Wpływają korzystnie na żeński układ rozrodczyZe względu na działanie ściągające, napar z czeremchy może być stosowany przy silnych miesiączkach oraz przy krwawieniach międzymiesiączkowych. Ponadto napar z kory czeremchy łagodzi bóle menstruacyjne i łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Czeremcha może być spożywana pod kilkoma postaciami, stanowiąc ciekawe urozmaicenie i cenne uzupełnienie codziennej diety. Owoce czeremchy można z powodzeniem jeść na surowo, dodawać do koktajli, deserów czy sałatek, ususzyć lub wykorzystać do przygotowywania soków, dżemów, konfitur, galaretek i nalewek. Napary najczęściej przyrządza się z kwiatów i liści czeremchy, natomiast odwary – z kory i gałązek.

Z owoców czeremchy przygotowuję konfiturę. Mój przepis:

na około 2 kg owoców czeremchy

300 g cukru

sok z 2 cytryn

pół kg jabłek

*łyżka cynamonu jeżeli ktoś lubi

Przygotowanie:

Owoce dobrze umyj pod bieżącą wodą na sicie. Przełóż je do dużego garnka i dodaj cukier. Gotuj ma małym ogniu około 20 minut, aż puszczą sok.

Następnie przełóż na sito o drobny oczkach i przetrzyj, aby pozbyć się pestek. Pestki są spore, podobne do wiśniowych, wiec nie ma wyjścia, trzeba to zrobić. Przetartą przez sito masę przełóż ponownie do garnka, dodaj sok cytrynowy i obrane ze skórki i starte na tarce jabłka. Gotuj na małym  do uzyskania odpowiedniej konsystencji mieszając od czasu do czasu, zwłaszcza pod koniec (może to trwać do godziny).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.